Moedervlekken
Wat zijn moedervlekken?
Moedervlekken (naevi) zijn ophopingen van pigmentcellen in de huid. Vrijwel iedereen heeft moedervlekken. Ze kunnen vlak of verheven zijn en verschillen in kleur, grootte en vorm. De meeste moedervlekken zijn onschuldig en blijven levenslang onveranderd. Soms verandert een moedervlek of ontstaat er een verdachte plek. Dan is het verstandig deze door een dermatoloog te laten controleren.
Soorten moedervlekken
Niet iedere moedervlek is hetzelfde. Moedervlekken kunnen verschillen in het moment waarop ze ontstaan, hun uiterlijk en de plaats waar ze zich bevinden. De meeste moedervlekken zijn onschuldig, maar sommige verdienen extra aandacht.
Aangeboren moedervlekken
Aangeboren moedervlekken zijn al bij de geboorte aanwezig of ontstaan in de eerste levensmaanden. Ze kunnen klein zijn, maar ook een groter deel van de huid beslaan. Grote aangeboren moedervlekken hebben een iets verhoogd risico op het ontwikkelen van huidkanker en worden daarom soms regelmatig gecontroleerd door een dermatoloog.
Verworven moedervlekken
De meeste moedervlekken ontstaan pas tijdens de kinderjaren, puberteit of jongvolwassen leeftijd. Deze verworven moedervlekken ontstaan door een combinatie van erfelijke aanleg en blootstelling aan zonlicht. Ze zijn meestal rond of ovaal van vorm en egaal licht- tot donkerbruin van kleur.
Atypische (onrustige) moedervlekken
Sommige mensen hebben atypische, ook wel onrustige, moedervlekken. Deze kunnen groter zijn dan gewone moedervlekken en een onregelmatige vorm of kleur hebben. Dat betekent niet automatisch dat er sprake is van huidkanker, maar dergelijke moedervlekken kunnen soms lastiger te beoordelen zijn. Bij twijfel of veranderingen is het verstandig een dermatoloog de moedervlek te laten controleren.
Verheven moedervlekken
Sommige moedervlekken liggen vlak in de huid, terwijl andere juist iets boven de huid uitsteken. Een verheven moedervlek is meestal onschuldig. Wanneer een moedervlek regelmatig geïrriteerd raakt, bijvoorbeeld door scheren of kleding, of als deze cosmetisch als storend wordt ervaren, kan de dermatoloog beoordelen of verwijdering mogelijk is.
Melanoom
Het aantal moedervlekken dat uitgroeit tot melanomen (huidkanker) neemt met de jaren toe. Dit heeft een aantal redenen.
In tegenstelling tot vroeger gaan nu veel meer mensen op vakantie naar de zon, zoals naar Spanje, Egypte, etc. De zon is in deze landen erg fel en verbranding komt daardoor sneller voor. Verbranden van de huid maakt het risico op huidkanker groter, vandaar dat het gebruik van zonnebrandcrème en het vermijden van de zon op de heetste momenten van de dag zo vaak benadrukt worden.
Ook de ozonlaag wordt voortdurend dunner, vooral in een land als Australië laat de ozon hoge UVB-straling door. Het aantal gevallen van huidkanker daar is dan ook het grootst ten opzichte van de rest van de wereld. Maar ook in de andere landen heeft men last van de dunner wordende ozonlaag.
Het uitgroeien van een moedervlek tot deze vorm van huidkanker kan worden voorkomen als de kwaadaardige moedervlek in een vroeg stadium behandeld wordt.
Voor de vroegdiagnostiek van melanomen (huidkanker) gebruiken dermatologen al jarenlang de dermatoscoop. Hiermee kunnen moedervlekken met een tienmalige vergroting worden bekeken met speciaal licht waardoor een zekerder uitspraak kan worden gedaan over het wel of niet kwaadaardig zijn van de moedervlek. Wij hebben hiermee reeds jaren ervaring.
In deze video legt dr. Lanjouw uit wanneer een moedervlek verdacht is en wat je kunt doen:
Wanneer is een moedervlek verdacht?
De meeste moedervlekken zijn onschuldig. Verandert een moedervlek echter van vorm, kleur of grootte, of gaat deze jeuken of bloeden, dan is het verstandig deze te laten controleren door een dermatoloog. Ook een nieuwe moedervlek die duidelijk afwijkt van uw andere moedervlekken kan aanleiding zijn voor controle.
Dermatologen gebruiken vaak de ABCDE-regel om verdachte kenmerken van een moedervlek te beoordelen:
- Asymmetrie: de moedervlek is niet gelijkmatig van vorm.
- Begrenzing: de randen zijn onregelmatig of vervagen.
- Color (kleur): meerdere kleuren of kleurveranderingen.
- Diameter: groter dan ongeveer 6 millimeter.
- Evolutie: de moedervlek verandert in de loop van de tijd.
Controleer zelf regelmatig je moedervlekken.
Een consult en behandeling bij onze dermatoloog valt onder verzekerde zorg met een verwijsbrief van jouw huisarts. De tarieven voor dermatologie verschillen per zorgverzekering en kun je vooraf bij jouw eigen zorgverzekeraar opvragen.
Voor een cosmetische ingreep (zoals shave, coagulatie of cryotherapie) brengen wij € 150,- in rekening (naast de consult kosten). Uiteraard wordt dit tijdens het consult met je besproken. Er zijn behandelingen mogelijk voor het verwijderen van platte- en verheven moedervlekken.
Dermatologen bij Polikliniek de Blaak
drs. M. Stok
Dermatoloog – Dermatologie (huid- en geslachtziektes) Myrte Stok (1984), opgeleid in het Vrije Universiteits medisch Centrum. Naast de algemene dermatologie heeft zij als speerpunten dermato-oncologie, dermatochirurgie en flebologie.
Lees meer
dr. E. Lanjouw
Dermatoloog – Dermatologie (huid- en geslachtziektes) Esmée Lanjouw (1979), opgeleid in het Erasmus MC in Rotterdam. Naast de algemene dermatologie heeft zij als speerpunten dermato-oncologie, dermatochirurgie, SOA, en immunologie.
Lees meerHoe onderzoekt een dermatoloog een moedervlek?
De dermatoloog beoordeelt een moedervlek zorgvuldig met het blote oog en vaak ook met een dermatoscoop. Met deze speciale vergrootlens kunnen pigmentstructuren in de huid beter worden bekeken. Als er twijfel bestaat over de aard van de moedervlek, kan de dermatoloog adviseren deze te verwijderen voor verder onderzoek.
Moedervlek verwijderen
De meeste moedervlekken hoeven niet verwijderd te worden. Soms adviseert de dermatoloog dit wel, bijvoorbeeld als een moedervlek verandert, klachten veroorzaakt of regelmatig geïrriteerd raakt door kleding of scheren. Ook wanneer een moedervlek als cosmetisch storend wordt ervaren, kan verwijdering in veel gevallen mogelijk zijn.
Afhankelijk van de grootte, locatie en het doel van de behandeling kiest de dermatoloog de meest geschikte methode. Een moedervlek kan vaak onder plaatselijke verdoving worden verwijderd. Als er twijfel bestaat over de aard van de moedervlek, wordt het verwijderde weefsel opgestuurd voor pathologisch onderzoek om de diagnose te bevestigen.
Tijdens het consult bespreekt de dermatoloog welke behandeling in uw situatie het meest geschikt is en wat u kunt verwachten van het resultaat en het herstel.
Ervaringen met behandeling van moedervlekken
Mevrouw Hermans na behandeling van verdacht plekje
Tien jaar geleden is er een plekje met huidkanker bij mij verwijderd. Sindsdien let ik altijd extra op of ik vreemde plekjes op mijn huid zie. Onlangs had ik ineens…
Lees meer
Verwijderen van wratje en moedervlekken
Op aanbeveling van een kennis ben ik bij dermatoloog dr. Lanjouw van Polikliniek de Blaak terecht gekomen. Ik wilde mijn moedervlekken laten controleren op huidkanker en daarnaast wilde ik een…
Lees meer
Plekje in mijn hals
Een tijdje terug had ik ineens een rare plek in mijn hals. Ik vond het een lelijk gezicht en wilde er graag vanaf. Mijn huisarts verwees mij naar de dermatoloog…
Lees meerVeelgestelde vragen over moedervlekken
Laat een moedervlek beoordelen als deze verandert van vorm, kleur of grootte, gaat jeuken, bloeden of er anders uitziet dan uw andere moedervlekken. Twijfelt u? Dan is het verstandig om een afspraak te maken bij de dermatoloog.
De meeste moedervlekken zijn goedaardig en geven geen klachten. Soms kan een moedervlek echter veranderen. Daarom is het belangrijk om veranderingen goed in de gaten te houden.
Ja. De dermatoloog bekijkt de moedervlek zorgvuldig en gebruikt vaak een dermatoscoop, een speciale vergrootlens waarmee de huid beter beoordeeld kan worden. Op basis daarvan kan meestal worden bepaald of verder onderzoek nodig is.
Nee. Niet iedere afwijkende moedervlek hoeft direct verwijderd te worden. Soms is controle voldoende. Als er twijfel bestaat of de moedervlek klachten geeft, kan de dermatoloog adviseren deze te verwijderen.
Een moedervlek wordt meestal onder plaatselijke verdoving verwijderd. Hierdoor voelt u tijdens de behandeling vrijwel geen pijn. Na afloop kan het gebied enkele dagen gevoelig zijn.
Dat kan soms gebeuren, afhankelijk van de manier waarop de moedervlek is verwijderd. Als een moedervlek terugkomt of opnieuw verandert, is het verstandig deze opnieuw te laten beoordelen.
Ja, dat is in veel gevallen mogelijk. De dermatoloog beoordeelt eerst of verwijdering veilig en verstandig is en bespreekt welke behandeling het beste past.
Controleer uw huid regelmatig op nieuwe of veranderende moedervlekken. Let vooral op veranderingen in vorm, kleur, grootte of klachten zoals jeuk of bloeden. Bescherm uw huid daarnaast goed tegen de zon om huidschade te beperken.
Een moedervlek is een ophoping van pigmentcellen (melanocyten) in de huid. Een pigmentvlek ontstaat door een verhoogde aanmaak of ophoping van pigment (melanine), zonder dat er sprake is van een ophoping van pigmentcellen. Pigmentvlekken ontstaan vaak door blootstelling aan de zon of huidveroudering. Hoewel moedervlekken en pigmentvlekken op elkaar kunnen lijken, zijn het verschillende huidaandoeningen. Twijfelt u over een plekje op uw huid? Laat dit dan beoordelen door een dermatoloog.
Meer informatie
Wilt u nog meer weten over moedervlekken bekijk dan ook onze blogs:
Twijfelt u over een moedervlek?
Verandert een moedervlek van kleur, vorm of grootte, of maakt u zich zorgen over een plekje op uw huid? Een dermatoloog kan beoordelen of controle voldoende is of dat verder onderzoek nodig is. Bij Polikliniek de Blaak kunt u terecht voor onderzoek, behandeling en – indien nodig – het verwijderen van een moedervlek. U kunt eenvoudig zelf een afspraak inplannen bij onze polikliniek dermatologie in Rotterdam of Rijswijk.