Bij spataderen denken veel mensen meteen aan zichtbare blauwe of kronkelende aderen op de benen. Toch zijn spataderen lang niet altijd zichtbaar. Ook aderen die dieper in het been liggen kunnen klachten veroorzaken. In dit blog leggen we uit welke klachten bij spataderen passen en waarom deze vaak vooral aan het einde van de dag of ’s nachts optreden.
Wat zijn spataderen?
Spataderen ontstaan wanneer de kleppen in de aderen niet goed meer functioneren. Normaal zorgen deze kleppen ervoor dat het bloed vanuit de benen terugstroomt naar het hart. Als de kleppen verzwakken, kan bloed deels terugzakken en zich ophopen in de ader. Daardoor ontstaat een verhoogde druk in de benen en kunnen klachten ontstaan.
Spataderen kunnen zichtbaar zijn, maar ook voorkomen zonder duidelijke zichtbare aderen.
Vermoeide benen aan het einde van de dag
Veel mensen herkennen het gevoel van zware of vermoeide benen in de avond. Dat komt doordat de aderen overdag hard moeten werken om het bloed tegen de zwaartekracht in omhoog te pompen.
Wanneer je ligt of slaapt, krijgen de benen meer rust en neemt de druk op de aderen af. Naarmate de dag vordert, kunnen klachten juist toenemen. Veelvoorkomende klachten zijn:
- een zwaar of moe gevoel in de benen
- een zeurende of kloppende pijn
- jeuk of een branderig gevoel
- rusteloze benen
- zwelling van voeten of enkels
- nachtelijke kramp
Lang staan of zitten kan de klachten verergeren. Wandelen of de benen even omhoog leggen geeft vaak verlichting.
Waarom geven spataderen juist ’s nachts klachten?
Veel mensen merken dat hun benen vooral in bed onrustig aanvoelen. Soms ontstaat een trekkend gevoel, tinteling of nachtelijke kramp. Dat heeft verschillende oorzaken.
Bloed hoopt zich overdag op
Na een dag staan of zitten heeft er langere tijd druk op de aderen gestaan. Daardoor voelen benen in de avond vaak zwaarder en vermoeider aan.
Minder ondersteuning van de kuitspieren
Tijdens het lopen helpen de kuitspieren het bloed omhoog te pompen. In bed beweeg je minder en valt deze natuurlijke “spierpomp” grotendeels weg.
Verhoogde druk op spieren en weefsel
Door de verhoogde druk in de aderen kunnen spieren en omliggend weefsel geïrriteerd raken. Dit kan zorgen voor een rusteloos, trekkend of branderig gevoel.
Vochtophoping in de benen
Sommige mensen houden gedurende de dag vocht vast rond de enkels en onderbenen. Dat kan spanning en nachtelijke kramp versterken.
Bij ernstige klachten kunnen mensen moeite krijgen met ontspannen of in slaap vallen.
Wat kun je doen tegen nachtelijke klachten?
Er zijn verschillende manieren om klachten van spataderen te verminderen:
- beweeg regelmatig gedurende de dag
- voorkom lang stilzitten of langdurig staan
- leg de benen regelmatig omhoog
- rek de kuitspieren voor het slapen gaan
- drink voldoende water
- draag overdag steunkousen om de bloedcirculatie te ondersteunen
Ook wandelen of fietsen helpt om de bloedsomloop actief te houden.
Zijn de klachten blijvend te verhelpen?
Ja, in veel gevallen kunnen spataderen goed behandeld worden. Welke behandeling het meest geschikt is, hangt af van het type spatader en de ernst van de klachten.
Mogelijke behandelingen zijn onder andere:
Na behandeling merken veel patiënten dat klachten zoals zware benen, nachtelijke kramp en rusteloze benen sterk verminderen of verdwijnen.
Wel kunnen later opnieuw spataderen ontstaan, bijvoorbeeld door erfelijke aanleg, zwangerschap of beroepen waarbij veel gestaan wordt.
Onderzoek en behandeling bij Polikliniek De Blaak
Voor onderzoek naar spataderen heb je meestal een verwijzing van de huisarts nodig. Tijdens een consult wordt gekeken welke aderen de klachten veroorzaken en welke behandeling het beste past.
Voor veel patiënten geeft behandeling niet alleen cosmetische verbetering, maar vooral verlichting van dagelijkse klachten zoals vermoeide benen, pijn en nachtelijke onrust.
